ذبيح الله صفا

1236

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

فارسى از گفتهاى خود ملايم آن فصل » ثبت كرد « و اين مجموعه را جامع الحكايات فى ترجمة الفرج بعد الشّدّة و الضّيقة نام نهاد . » آنچه از گفتار دهستانى برمىآيد آنست كه يا او بكتاب ابو على تنوخى دست نيافت و يا همان كتاب را كه تنها « پنج ورق » از آن را يافته بود به ابو الحسن المدائنى نسبت داد و سپس از كتب متفرّق ديگر حكاياتى را در همان زمينه بر مطالب پنج ورق مذكور افزود ؛ و من گمان مىكنم از ميان اين « كتب متفرّقه » يكى همان ترجمهء پارسى نور الدّين محمّد عوفى از الفرج بعد الشدّة باشد كه على الظّاهر دهستانى قسمتهايى از آن را برداشته و بكتاب خود آورده و حقيقت حال را از خواننده پنهان داشته است . جامع الحكايات دهستانى مشتمل بر سيزده باب و هرباب شامل چندين حكايت مفصل و دلپذير است كه ارتباط معنوى با موضوع باب دارد . مثلا باب اول دربارهء گشايش كارها بعد از نوميدى و محنت به يارى جستن از قرآنست و حكاياتى كه درين‌باره ذكر شده ، و باب دوم مشتمل است بر ذكر جماعتى كه محنت و بلا كشيدند و عاقبت بنعمت و آسانى رسيدند . . . نثر جامع الحكايات ساده و روان و خالى از تكلّف است ولى اشعارى كه دهستانى بترجمه يا بابتكار خود ساخته و در كتاب آورده غالبا سست و كم‌مايه به نظر مىرسد و در ميان آنها كمتر بابيات خوب دلپذير مىتوان بازخورد . 27 - ناصر منشى « 1 » ناصر الدين بن خواجه منتجب الدين عمدة الملك يزدى كرمانى معروف به « ناصر الدين

--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به : -